በሩ

መቅድሙ በሩን “የት ላይ ሳተ?” በሚለው ጥያቄ ከፈተ፤ መጽሐፉም ከሦስት ጥንታዊ ጽሑፎችና ከአንድ ሰው፣ ከሮቢን፣ ጋር በበሩ አልፏል። በመንገዱ ላይ ጽሑፎቹ ሦስት የተለያዩ ሞዴሎች መስለው ነበር፦ በዘፍጥረት የቋንቋ መወለድ፣ በሮሜ ከሕግ በታች ያለ ሕይወት፣ በራእይም የከተማዋ ውድቀት። በመጨረሻ አንድ ሞዴል ናቸው፤ ሦስቱ ደረጃዎቹም በአንድ ሰውና በመላው የሰው ልጅ መጠን በግድ አንዱ ሌላውን ይከተላሉ። የመጀመሪያው ደረጃ መሳት እንዴት እንደሚጀምር፣ ሁለተኛው አለመገጣጠሙ እንዴት እንደሚያድግ፣ ሦስተኛውም አገዛዙ እንዴት እንደሚያበቃ ይተርካል። ስለዚህ መቅድሙ የከፈተው በር አሁን ከኋላችን ተዘግቷል።

በመጀመሪያው ደረጃ ሰው ወደ ቋንቋ ገብቶ ማነጣጠር ይጀምራል። እንስሳትን ይሰይማል፣ የመጀመሪያውን ገደብ ይቀበላል፣ ራሱንም እንደ መስታወት ከውጭ ያያል፤ በዚያው ጊዜም ግቡ ማስጠበቅ የሚያስፈልገው ነገር ይሆናል። መሳት የሚጀምረው በማስጠበቅ ነው፦ ዓላማው ከኢላማው ወደ መያዣ መንገዱ ይዛወራል፤ በታሪኩ ውስጥ ያለ ማንም ይህን አያይም። ዘፍጥረት ይህን በገነት በሁለት አጫጭር ምዕራፎች ይተርካል፤ ያው ቅደም ተከተልም መናገር በሚማር በእያንዳንዱ ልጅ ሕይወትና በሰው ልጅ የመጀመሪያ ታሪክ ውስጥ ይደጋገማል። “ወዴት ነህ?” እና “ማን ነገረህ?” የሚሉት ጥያቄዎች ክፍት ሆነው ይቆያሉ፤ የራሱን ስፍራ በውስጣቸው የሚገነዘበውን አንባቢ ይጠብቃሉ።

በሁለተኛው ደረጃ መሳት ከውስጥ ይኖራል፤ በሰው ልጅ ታሪክም አለመገጣጠሙ እጅግ ይገዝፋል። የሮሜ ምዕራፍ 7 ከሕግ በታች እንደሚኖር አይቶ ጮክ ብሎ የሚናገርን ሰው ይገልጻል፦ መልካሙን ይፈልጋል ግን አይደርስበትም (7:19)፤ አንዴ ከታየም አሠራሩ ከእንግዲህ አይገዛም። በምዕራፍ 9–11 ያው እንቅስቃሴ በሕዝቦች መጠን ይታያል፤ የእስራኤል መሰናከል ታሪኩን ለሕዝቦች ሁሉ ይከፍታል፤ አለመገጣጠሙም ካሉበት ስፍራ ሊስተካከል እስከማይችል ድረስ ይገዝፋል። የሮቢን የመኪና ማቆሚያ የዚህ ደረጃ የግል መልክ ነው፤ የዘመናችን ጩኸትም የጋራ መልኩ ነው። በሁለቱም ውስጥ የበለጠ መጣጣር መፈራረሱን ብቻ ያፋጥናል።

በሦስተኛው ደረጃ አለመገጣጠሙ ይፈታል፤ በተሻለ አፈጻጸም ግን አይደለም። የራእይ ከተማ ከውስጥ ትወድቃለች፤ ልትጠብቀው የተሠራችለትን ትበላለችና፤ ያው ውድቀትም የበላቻቸውን ነጻ ያወጣል። መፍትሔው የስፍራ ለውጥ ነው፦ አሠራሩ ይታያል፤ ሰው በራሱ መለኪያዎች ላይ ሳይሆን በታሪኩ ላይ ይቆማል፤ መሳትም ባይጠፋም አገዛዙን ያጣል። ጳውሎስ ይህን ስፍራ en Christō ይለዋል፦ በመጀመሪያ መገኛ ስፍራ ነው፤ ሰው በውስጡ የሚኖርበትና እርሱም በሰውየው ውስጥ የሚኖር ሕይወት (ገላ 2:20)። ይህ ስፍራ የታሪክ mythos ነው፤ መገንዘብም ወደ እርሱ የሚያስገባ በር ነው፤ ከመፈራረሱ በፊት የተከፈተ።

ወዳጄ ብዙ ጊዜ የጠየቀው ጥያቄ አሁን መልስ አለው፦ ምንም አልሳተም። በቋንቋ የጀመረው መሳት በአንድ ሰውና በታሪክ መጠን የሴራው ክፍል ነው። “የት ላይ ሳተ?” ከሚለው ጥያቄ በስተኋላ ያለው በር ሲዘጋ ሌላ በር ይከፈታል፤ ከኋላውም አዲስ ጥያቄ ቆሟል፦ ጥንታዊ ጽሑፎች አንባቢ በራሱ ዘመን የሚገነዘበውን ሴራ እንዴት ሊይዙ ይችላሉ? ጽሑፎቹ የተጻፉት በቋንቋ ነው፤ ቋንቋም የመጀመሪያው ዓረፍተ ነገር ገና ሳይጻፍ የመሳትን ቅርጽ ተሸክሞ ነበር። በሁለተኛው በር ደፍ ላይ ቆመን በቋንቋ ውስጥ ይህን የሚያስችለው ምን እንደሆነ እንጠይቃለን፤ በዚያም የተከታታዩ ቀጣይ መጽሐፍ፣ የቋንቋ ግዛት፣ ይጀምራል።